Số lượt truy cập

Lịch sử      

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ



Ảnh 1: Tỉnh lỵ Rạch Giá năm 1926
Ảnh chụp lại tại Triển lãm “Kiên Giang xưa và nay”
chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội

Theo khẩu truyền, có tên gọi Rạch Giá vì xưa kia nơi đây có rừng cây Giá mọc theo ven biển, có một lạch nước chảy ngang qua ra biển. Theo sách Gia Định thành thông chí: Lạch Giá có tên chữ thường gọi là Giá Khê. Ngoài ra, còn gọi là Giá Đà, Sái Phu…Tương truyền xưa, khu rừng cây giá này rất nhiều ong mật đóng ổ, người “ăn” ong cạo mật bỏ tàng ong, sáp trắng trôi đầy sông, từ đó người Khmer mới gọi là chợ Kramuol-so (sáp ong màu trắng).




Ảnh 2: Chợ Nhà Lồng Rạch Giá năm 1926

Ảnh chụp lại tại Triển lãm “Kiên Giang xưa và nay”
chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội

Năm 1739, Mạc Thiên Tứ lập ra huyện Kiên Giang, đặt trấn lỵ tại đây. Trong Đại Nam nhất thống chí, mục “Thành Trì” có ghi: “Huyện nảo (đồn canh của huyện) Kiên Giang mặt trước dài 19 trượng 2 thước, bề ngang dài 12 trượng 6 thước, ở địa phận xã Vân Tập, vào năm Thiệu Trị nguyên niên (1841). Chợ Sái Phu, ở huyện Kiên Giang, tục danh là chợ Lạch Giá, phố xá liền lạc, ghe buôn đến đậu đông đảo.” Mục Từ Miếu ghi: “Đền cổ Giá Đà, ở huyện Kiên Giang, nguyên trước gọi là miếu Hội đồng…; Đền cổ Bắc Đế: Ở Kiên Giang, phía tả Lạch Giá…; Đền Nguyễn Văn Điểu: Ở địa phận xã Vân Tập, huyện Kiên Giang. Ông Nguyễn Văn Điều, nguyên Quản cơ Vĩnh Long, năm Minh Mạng thứ 21 (1840) ông đi bộ vụ (đi bắt giặc bị trận vong, được tặng chức Phó Quản cơ và thường có hiển linh, nên năm Thiệu Trị thứ 2 (1842) người nơi ấy lập đền thờ.”




Ảnh 3: Thuyền bườm đi biển năm 1902

Ảnh chụp lại tại Triển lãm “Kiên Giang xưa và nay”
chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội

Xưa kia, phía Bắc chợ Rạch Giá là vùng đất hoang vắng, nhiều nơi đất bị ngập nước khá sâu; thú dữ thường lui tới…Người Việt và nhất là người Hoa ở xung quanh chợ Rạch Giá chỉ chuyên lo buôn bán, cuốc rẫy trên đất giồng. Cũng có nhiều người Việt, người Khmer ở ngoại vi chợ làm ruộng.


Ảnh 4: Cửa biển Rạch Giá năm 1926
Ảnh chụp lại tại Triển lãm “Kiên Giang xưa và nay”
chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội

Sau đó, chợ Rạch Giá có bước phát triển, dần dần trở thành một hải cảng, quy tụ cư dân, thuyền bè từ Hải Nam (Trung Quốc), Tân Gia Ba (Singapore), Xiêm (Thái Lan)…ra vào tấp nập. Tả ngạn của Rạch Giá là làng Vĩnh Huề (Vĩnh Hòa) với chợ búa, phố xá, chùa chiền sầm uất. Bên cạnh làng Vân Tập với số đông cư dân làm nghề rẫy. Hữu ngạn Rạch Giá là làng Thanh Lương nằm trên giồng đất cao; rừng chạy dọc theo biển, ở đây có khá đông người Khmer cư ngụ.



Ảnh 5: Bungalow năm 1926

(nay là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – Chi nhánh Kiên Giang)
Ảnh chụp lại tại Triển lãm “Kiên Giang xưa và nay”
chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội

Năm 1867, khi chiếm được tỉnh Hà Tiên (một tỉnh của Nam Kỳ lục tỉnh) giặc Pháp đã lập một đồn binh ngay vàm sông Rạch Giá, gọi là đồn Kiên Giang. (Lúc đó đồn đắp bằng đất, lợp lá; về sau được sửa lại kiên cố bằng đá xây, nằm sau Văn phòng Ủy ban Nhân dân tỉnh, hiện nay đã san bằng). Cùng thời điểm này, thực dân Pháp đã thành lập hạt lỵ thuộc quản hạt Rạch Giá.



Ảnh 6: Một góc khu lấn biển mở rộng đô thị mới thành phố Rạch Giá
(hướng nhìn từ biển vào)

Năm 1900 đổi thành tỉnh lỵ, thuộc tỉnh Rạch Giá. Năm 1976, đổi thành thị xã Rạch Giá, thuộc tỉnh Kiên Giang. Năm 2005, thành phố Rạch Giá được thành lập theo Nghị đình số 97/2005/NĐ-CP ngày 26 tháng 7 năm 2005 của Chính phủ với 11 đơn vị hành chính cấp phường và 1 xã. Đó là phường Vĩnh Quang, Vĩnh Thanh, Vĩnh Thanh Vân, Vĩnh Bảo, Vĩnh Lạc, An Hòa, An Bình, Rạch Sỏi, Vĩnh Lợi, Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thông và xã Phi Thông. Ngày 29/8/2005, Rạch Giá tổ chức lễ công bố Nghị định số 97/2005/NĐ-CP của Chính phủ về thành lập thành phố Rạch Giá thuộc tỉnh Kiên Giang; đồng thời chính thức chuyển tất cả các hoạt động cho phù hợp với quy mô cấp thành phố.




Ảnh 7: Tàu cao tốc tuyến Rạch Giá – Phú Quốc

xuất phát tại Bến tàu biển Rạch Giá

Thành phố Rạch Giá được xem là “Thành phố biển” và được xác định là “Trung tâm Chính trị, Kinh tế, Văn hóa, Xã hội” của tỉnh Kiên Giang – Miền Tây Nam Bộ; có vị trí địa lý nằm liền mép nước của Vịnh Thái Lan - Biển Tây Nam Tổ quốc, bờ biển dài trên 15 Km, có nhiều kênh, rạch đổ ra biển. Địa hình vùng đất Rạch Giá tương đối bằng phẳng, bao quanh là những ruộng lúa, rau màu của các phường vùng ven thành phố như: Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thông và xã Phi Thông. Phía Đông - Nam tiếp giáp huyện Châu Thành; phía Đông - Bắc tiếp giáp với huyện Tân Hiệp; phía Tây - Nam giáp vịnh Thái Lan có thể nhìn thấy các đảo gần, đảo xa. Gần tầm mắt nhất là đảo Hòn Tre (Hòn Rùa) thuộc huyện Kiên Hải nằm đối diện với cửa biển Rạch Giá; phía Tây - Bắc là cụm núi Ba Hòn: Hòn Đất, Hòn Me và Hòn Sóc thuộc huyện Hòn Đất. Tổng diện tích tự nhiên gần 105 km2, trong đó có khu lấn biển về phía Tây để mở rộng đô thị mới rộng 420 ha thuộc các phường Vĩnh Bảo, Vĩnh Lạc và An Hòa; khu lấn biển 16 ha thuộc phường Vĩnh Thanh Vân. Niên giám Thống kê năm 2011: Thành phố có 48.847 hộ, với 223.491 khẩu, gồm 3 dân tộc chính là: người Kinh chiếm 87,88%, Khmer chiếm 6,97%, Hoa chiếm 5,06%, còn lại là các dân tộc khác.




Ảnh 8: Chủ tịch Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam tặng danh hiệu
“Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân” cho nhân dân và
lực lượng vũ trang nhân dân thị xã (nay là thành phố) Rạch Giá


Chính vì vậy, thành phố Rạch Giá có điều kiện về phát triển du lịch biển, giao thương đường biển, đường bộ với các huyện, thị trong tỉnh; có tiềm năng, lợi thế về phát triển thương mại - dịch vụ - du lịch, có nghề truyền thống đánh bắt và chế biến hải sản. Kinh tế của thành phố đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội chung của toàn Tỉnh.

Trãi qua thời kỳ đấu tranh cách mạng vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, ngày 22/8/1998, Chủ tịch Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam đã quyết định tặng thưởng danh hiệu “Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân” cho Đảng bộ, quân, dân thị xã Rạch Giá nay là thành phố Rạch Giá./.

                                                    Bài viết và nhóm ảnh: Danh Hiệp

                                                    (Theo Ban Biên tập Website Rạch Giá)


TÀI LIỆU THAM KHẢO:

LỊCH SỬ ĐẢNG BỘ THỊ XÃ RẠCH GIÁ 1930 - 1975
(Ban Thường vụ Thị ủy Rạch Giá xuất bản 2004)

RẠCH GIÁ TỰ GIỚI THIỆU
(UBND thị xã Rạch Giá xuất bản 2003)

DI TÍCH, DANH THẮNG VÀ ĐỊA DANH KIÊN GIANG
(Anh Động – Nguyễn Diệp Mai xuất bản 2008)

NIÊN GIÁM THỐNG KÊ NĂM 2011
(Phòng Thống kê thành phố Rạch Giá)

NGHỊ QUYẾT ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ KHÓA X 2010 - 2015

 
TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ
Đơn vị chủ quản: Ủy ban nhân dân thành phố Rạch Giá.
Địa chỉ: số 38 Lê Lợi, phường Vĩnh Thanh Vân, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang.
Điện thoại: 0297 3862082, Fax: 0297 3863376, Email: bbt.rg@kiengiang.gov.vn.
Ghi rõ nguồn "Trang thông tin điện tử thành phố Rạch Giá" hoặc "http://rachgia.kiengiang.gov.vn" khi phát hành lại thông tin của Trang thông tin điện tử này.